O Warszawie

Budynek INTRACO to, obok dawnego Hotelu Forum, najwcześniejszy z wybudowanych w Warszawie typowych drapaczy chmur. Powstał w 1975r, wybudowała go szwedzka firma BPA Bygproduction AB Sweden. Budynek znajduje się przy ulicy Stawki, na północnych krańcach Śródmieścia, tuż przy granicy z Żoliborzem - historyczną warszawską dzielnicą mieszkaniową.

W pobliżu Intraco niedawno powstała nowa stacja metra Dworzec Gdański, która podniosła atrakcyjność tej okolicy. Natomiast vis a vis Intraco po drugiej stronie ulicy Andersa rozpoczęła się niedawno budowa drugiego wieżowca, który wraz z Intraco będzie tworzyć symboliczną bramę wjazdową z Żoliborza do Śródmieścia. Architektura budynku jest dość prosta. Wieżowiec jest jednolitą, prostopadłościenną bryłą. Jeden z redaktorów Gazety Wyborczej porównał nawet budynek do postawionej na sztorc deski gdyż jest bardzo długi i wąski. Frontowa ściana, od strony ulicy Stawki jest kilkakrotnie dłuższa od ściany bocznej. Jeszcze kilka lat temu elewacja Intraco była bardzo zniszczona, pierwotna zielonkawa barwa wieżowca zaczynała stopniowo przechodzić w szarą i coraz częściej od budynku odpadały całe kawałki płytek. Szwedzcy konstruktorzy, którzy budowali wieżowiec w połowie lat 70-ych najwyraźniej przecenili wytrzymałość owego materiału. Dlatego też w 1998r. przystąpiono do modernizacji budynku. Zniszczone pokrycie zmieniono na gładkie, zielone okładziny, biurowiec został okablowany siecią strukturalną  i wyposażony w nowoczesną centralę telefoniczną mogącą zaspokoić szerokie potrzeby najemców m.in: szybki i łatwy dostęp do internetu a oprócz tego wieżowiec urósł o jedno dodatkowe piętro. W czasie remontu nie obyło się jednak bez drobnego incydentu - w sierpniu 1998r. w czasie trwania prac remontowych, zapalił się styropian, którym pokryty był budynek. Na szczęście ten wypadek nie pociągnął za sobą żadnych ofiar. Obyło się też bez większych szkód dla samego budynku. Remont szczęśliwie dobiegł końca i dziś Intraco prezentuje się dość elegancko jak na nowoczesny biurowiec mający już 40 lat. Intraco jest bowiem typowym budynkiem biurowym o bardzo wysokim standardzie wnętrz.

Całkowita powierzchnia biur w budynku to około 31,5 tys. metrów kwadratowych. Oprócz biur znajduje się tu: filia banku, urząd skarbowy, pocdzta, kantor wymiany walut, dwie restauracje, sale konferencyjne oraz liczne punkty usługowe - bar, kiosk, fryzjer, kwiaciarnia, salon odnowy biologicznej, sauna. Natomiast w podziemiach znajduje się parking zdolny pomieścić około 200 samochodów. Cały budynek jest też oczywiście klimatyzowany.

 Wysokość budynku wynosi 107 m. Jeżeli natomiast brać pod uwagę jego antenę, Intraco jest ósmym pod względem wysokości warszawskim wieżowcem, sięga 138 metrów i posiada 39 pięter.

komentarze (1) | dodaj komentarz

Złote Tarasy (Golden Terraces) – kompleks handlowo-biurowo-rozrywkowy ulokowany w ścisłym centrum Warszawy, tuż obok Dworca Centralnegi i PKiN , pomiędzy Aleją Jana Pawła II a ulicami Złotą i Emilii Plater.

Część handlowa obiektu otwarta została 07.02.2007r. prace budowlane w kompleksie biuroo-hotelowym potrwają jednak jeszcze co najmniej do końca 2007 r.- do wykończenia wciąż pozostały sale kinowe i pomieszczenia biurowe. Wielkiemu otwarciu oraz konferencji prasowej towarzyszyła nowoczesna oprawa multimedialna: wewnętrzna ściana diodowa ILite 6XP zapewniająca wysokiej jakości obraz, efektowne ściany z plazm bezszwowych, kilkadziesiąt ekranów plazmowych, którymi m.in. została obudowana reżyserka oraz outdoorowa ściana diodowa DLite 14 ustawiona przed wejściem do centrum.
  

Inwestorem kompleksu jest ING Real Estate, głównym wykonawcą zaś szwedzka firma Skanska. Całość została zaprojektowana przez amerykańską pracownię Jarde Partnership przy współudziale polskiego oddziału firmy Ove Arup (konstrukcje i instalacje). Przygotowania do rozpoczęcia budowy trwały sześć lat. Budowę Złotych Tarasów rozpoczęto pod koniec 2002r. Wartość całej inwestycji wyniosła około 1,5 miliarda zł.

Nazwa Złote Tarasy pochodzi od ulicy Złotej, przy której zlokalizowane jest wejście do kompleksu, oraz od tarasów wewnątrz budynku.

W skład kompleksu wchodzi kilka połączonych ze sobą budynków. Od strony alei Jana Pawła II znajdzie się kinowy multipleks Multikino Złote Tarasy, wzdłuż ulicy Złotej dwa wygięte w łuk budynki biurowe, a od strony ulicy Emilii Plater wieżowiec o wysokości około 105 m, który także będzie pełnił funkcję biurowca. Centralna część Złotych Tarasów przykryta jest wielkim szklanym dachem, pod którym znajdą się galerie handlowe i restauracje rozłożone na różnych wysokościach.

Na terenie kompleksu zlokalizowany jest pierwszy w Polsce i w tej części Europy lokal słynnej sieci Hard Rock Cafe oraz zostanie reaktywowany po kilku latach przerwy (wyburzony pod budowęInterContinentalu) klub jazzowy Akwarium.

Budynek ma całkowitą powierzchnię 225 tys. m kw, z czego 65 tys. m kw. zajmie kino, supermarket spożywczy - Albert, galerie handlowe (m.in. sieć Saturn) oraz centra restauracyjne i rozrywkowe, a 55 tys. m kw. biura. Pod ziemią znajduje się płatny parking dla 1700 samochodów.

W części handlowej ulokowanych jest około 200 sklepów różnych marek. Na czwartym piętrze znajdują się restauracje i fast-foody m.in. KFC, Burger King.

komentarze (1) | dodaj komentarz

Ulica Marii Skłodowskiej - Curie – niewielka ulica na Ochocie, prostopadła do ulicy Wawelskiej przy której znajduje się Instytut Radowy i pomnik naszej noblistki.

Maria Skłodowska-Curie (ur. 07.11.1867 w Warszawie, zm. 04.07.1934 w Sancellmoz), światowej sławy uczona pochodzenia polskiego, większość życia spędziła we Francji, tam też rozwinęła swoją karierę naukową. Zajmowała się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Do jej największych dokonań należą: opracowanie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków: radu i polonu. Pod jej osobistym kierunkiem prowadzono też pierwsze w świecie badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Była prekursorem nowej gałęzi chemii - radiochemii. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe. Po raz pierwszy w roku 1903 z fizyki wraz z mężem Piotrem Curie za badania nad odkrytym przez Antoine Henri Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości, a drugi raz w roku 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Do dziś ( I połowa roku 2007) pozostaje jedyną kobietą, która tę nagrodę otrzymała dwukrotnie. 

---------------------------------------------------------------------------------------------

Ulica Władysława Reymonta – duża ulica na Żoliborzu stanowiąca przedłużenie ul. Powstańców Śląskich, u zbiegu z ulica Stanisława Broniewskiego przechodząca w ul. Michała Oraczewskiego. Okolica ostatnio dość często wzmiankowana w prasie poruszającej problemy stolicy czy w programach typu Kurier Warszawski ze względu na spór między Zarządem Dróg Miejskich a Stowarzyszeniem Kulturalno- Ekologicznym Zielone Mazowsze w sprawie nieprawidłowo  wykonanej tam w 2006r. przebudowie skrzyżowania ulic Reymonta i Broniewskiego uniemożliwiającej ruch rowerowy z powodu braku  słupków zakazujących parkowanie samochodom na ścieżce rowerowej przed pawilonami handlowymi, wzdłuż ul. Reymonta jak i ul. Broniewskiego.  Władysław Stanisław Reymont (ur. 07.05.1867 we wsi Kobiele Wielkie k. Radomska, zm. 05.12.1925 w Warszawie)– polski pisarz, prozaik i nowelista, jeden z głównych przedstawicieli realizmu krytycznego z elementami naturalizmu w prozie Młodej Polski. Niewielką część jego spuścizny stanowią wiersze. Laureat nagrody Nobla za utwór "Chłopi". Z ciekawostek: Reymont urodził się w rodzinie wiejskiego organisty, rodzice chcieli aby został księdzem. Odmówił uczęszczania do szkół, często zmieniał zawody, miejsca zamieszkania, dużo podróżował po Polsce i Europie. W latach 1880-1884 uczył się zawodu krawieckiego w Warszawie, został czeladnikiem. W okresie 1884-1887 był aktorem w wędrownych grupach teatralnych, następnie (1888-1893) pracował jako dróżnik w Rogowie na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. W 1893 r. przeniósł się do Warszawy i odtąd utrzymywał się z twórczości literackiej. W 1900 r. uległ wypadkowi kolejowemu.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Ulica Henryka Sienkiewicza – niewielka, za to raczej znana i kojarzona ulica chyba z racji siedziby mieszczącego się tu banko PKO BP w samym centrum Warszawy prostopadła do ul. Marszałkowskiej tuz przy Pasażu Wiecha na tyłach Domów Centrum. Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk pseudonim Litwos (ur. 05.05.1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15.11.1916 w Vevey w Szwajcarii) – polski powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 1905 za całokształt twórczości. Jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX/ XX w.  Zgodnie z wolą rodziców zdaje na wydział lekarski Szkoły Głównej Warszawskiej. Z czasem rezygnuje i podejmuje studia prawnicze, by w ostateczności przenieść się na wydział Filologiczno-Historyczny. Zdobywa tam gruntowną znajomość literatury i języka staropolskiego. Min. Szkice węglem, Za chlebem, Latarnik, Trylogia, Quo vadis, W Pustyni i w puszczy. W 1900r.  pisarz otrzymał od społeczeństwa majątek w Oblęgorku, stworzył tam ochronkę (szkołę) dla dzieci. Po wybuchu wojny Sienkiewicz wyjeżdża do Szwajcarii. Jest obok Ignacego Jana Paderewskiego założycielem Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Był kawalerem Legii Honorowej najwyższego odznaczenia rządu francuskiego.

komentarze (0) | dodaj komentarz

ŁAZIENKI KRÓLEWSKIE - wzniesione w miejscowości Ujazdów (nazywanej dawniej Jazdów), leżącej w odległości 3 km od rogatek warszawskich. Książęta mazowieccy mieli w Ujazdowie zamek; wieś zaś (aż do roku 1781) mieściła się tam, gdzie obecnie jest górna część parku łazienkowskiego. Jeszcze dla Stanisława Augusta Łazienki były pozamiejską rezydencją, do której prowadziła z Warszawy kręta droga polna, a nawet leśna. Dopiero pod koniec XIX w. rozrastająca się Warszawa objęła swymi granicami teren Łazienek. Dziś są one bez mała w centrum miasta. A ślad Ujazdowa został tylko w nazwie Alei Ujazdowskich. W ciągu swych dziejów Łazienki były przeważnie własnością monarchów (prywatną, nie państwową). Ujazdów był włością książąt mazowieckich a po wygaśnięciu rodu książąt mazowieckich 1526r. stał się własnością królewską (od 1548r. własnością Bony Sforza). Wtedy na miejscu dawnego, drewnianego zamku w pierwszych latach XVII w. Zygmunt III zbudował zamek murowany. Już w roku 1627, za Władysława IV, ten duży zamek został odremontowany. Podczas wojen szwedzkich 1655-1660 był tak poważnie uszkodzony, że nie mógł już być rezydencją. W 1683r. odstąpiony został marszałkowi koronnemu Stanisławowi Herakliuszowi Lubomirskiemu, który odnowił zamek i dał mu barokową dekorację, a u stóp zamku, poniżej skarpy, w Zwierzyńcu, na obecnych terenach Łazienek zbudował dwa pawilony parkowe: Łazienkę i Ermitaż. W rękach Lubomirskich Ujazdów pozostał przez parę pokoleń. Od nich dzierżawił go August II, a w 1764 roku, na krótko przed wyborem na króla, nabył go Stanisław August Poniatowski. Ujazdów powrócił więc do rąk królewskich. Wtedy jeszcze właściwym ośrodkiem Ujazdowa był zamek, ale w ciągu dziejów mocno podupadł a centrum posiadłości stał się mały budynek parkowy, nie przeznaczony pierwotnie na mieszkanie. Stanisław August zmodernizował zamek ujazdowski, poświęcając na to duże środki i powierzając prace najznakomitszym artystom. Roboty trwały przez 5 lat od 1766r. ale dały mierne wyniki. Stare mury nie poddały się nowym formom, król się zniechęcił, nie chciał w zamku mieszkać i ofiarował go na koszary. Powziął natomiast myśl, by urządzić rezydencję letnią w małym pawilonie Zwierzyńca, mianowicie w Łazience wzniesionej tam przed stuleciem przez marszałka Lubomirskiego. Od tego momentu dopiero zaczęły się właściwe dzieje Łazienek. Z dawnej "folie" (jak to wówczas nazywano) powstały Łazienki i ich pałac, a ze Zwierzyńca park. I wówczas, w końcu XVIII w, Łazienki otrzymały mniej więcej taką postać, jaką do dziś posiadają. Spadkobiercy zaś króla sprzedali Łazienki w 1817r. Aleksandrowi I. Odtąd przez wiek były własnością carów , a po Wojnie Światowej stały się naszą narodową własnością.
PAŁAC NA WYSPIE – ten najzupełniej jednolicie wyglądający pałac był sześciokrotnie przebudowywany w najróżniejszych stylach. Jaskrawym przykładem wielorakości Łazienek jest coś, czego widz może nie zauważyć od razu, mianowicie, że każdy prawie pokój ma tu inną wysokość. Pierwotna Łazienka z 1680r. marszałka Lubomirskiego zaprojektowana przez Tylmana z Gameren, miała szerokość obecnego ryzalitu południowego. Składała się ze sporej okrągłej sali łazienkowej zwieńczonej kopułą (dzisiejsza rotunda środkowa), otoczonej wieńcem małych pokoi; pomieszczenie było parterowe z narożnymi wieżyczkami. Istniały przypuszczenia (związane z rysunkami znalezionymi w Szwecji), że Łazienka ta była przerabiana już ok 1700r. Mogło na to mieć wpływ okupacja szwedzka, ale jest to mało prawdopodobne. Pierwsza przebudowa odbyła się raczej za Augusta II, gdy dzierżawił on Ujazdów. Zewnętrzny wygląd Łazienki wówczas się nie zmienił, natomiast częściowo przeobraziły się dekoracje wnętrz; przybyły kafle holenderskie. Druga przebudowa była zarządzona w latach 1775 - 76, gdy Stanisław August zdecydował się zamieszkać w Łazience. Dodano wtedy na poddaszu trzy małe pokoje pokoje do pracy (3 okna w części centralnej na piętrze) wedle ówczesnej mody klasycznej. Robotami kierował już wówczas architekt Dominik Merlini, który do końca panowania króla pozostawał na stanowisku kierownika robót w Łazienkach i powinien być uważany za właściwego ich twórcę. Na zewnątrz zmieniło się niewiele. Król już latem 1776 r zamieszkał w Łazienkach i ozdabiał je dalej. Malarz Plersch wymalował w 1778 r. plafon w Pokoju Bachusa, a w 1779r. w Pokoju Kąpielowym plafon przedstawiający Dianę (oba malowidła spłonęły podczas II wojny światowej). W 1777 r. podwyższono mur I piętra, by na miejscu mansardowych mogły powstać wyższe pokoje. Zeszpeciło to wygląd zewnętrzny pawilonu, a ponieważ moda też uległa zmianie, w 1784 roku król podjął nową przebudowę, już trzecią: pałacyk otrzymał południowy portyk, najbardziej zapewne znany motyw Łazienek z 4 ma kolumnami korynckimi. Pomieszczeń przybyło niewiele, natomiast wygląd zewnętrzny uległ całkowitej przemianie: teraz powstały nowe Łazienki, rok 1784 był datą przełomową w ich dziejach. Zmiana była jednak częściowa, objęła tylko południową elewację. Budynek stał się teraz zupełnie inny od strony południowej, a inny od pozostałych, które utrzymały swój dawny wygląd; utracił przez to swą harmonię. Należało więc nowe formy wprowadzone do jednej elewacji zastosować w całym budynku. Zaczęło się to w 1788r. - była to już czwarta przebudowa. Powstało wtedy wiele nowych pomieszczeń, bo pałac został znacznie powiększony i rozszerzony ku północy, otrzymał też skrzydła ku wschodowi i zachodowi. Przybyły wówczas między innymi Sala Salomona, Sala Balowa, Galeria. Nowe sale miały inną skalę, były wyższe. Także sama Łazienka, utrzymana pierwotnie w postaci groty, musiała być dostosowana w stylu do reszty pałacu: otrzymała stiukowe ściany i posągi czterech królów. Dekorowanie ścian trwało długo, Sala Salomona i Balowa były gotowe dopiero w 1793r, a rotunda środkowa jeszcze później. W 1792r. została podjęta piąta z kolei przebudowa: dobudowano dwa pawilony, wschodni i zachodni, połączone z głównym korpusem kolumnadami na mostach. Ta dobudowa była potrzebna, bo pałac - jak na królewski - był wciąż za mały. Konieczne były w szczególności pomieszczenia dla zbiorów artystycznych króla. Te skrzydła wydłużyły przeszło dwukrotnie fasadę pałacu i zmieniły zasadniczo jego sylwetkę i proporcje. W XIXw. były podejmowane w Łazienkach pewne przeróbki, między innymi przekształcenie jednego z pawilonów w skrzydle zachodnim na kaplicę prawosławną. Ale mogą one być pominięte, były bowiem dość powierzchowne i po odzyskaniu niepodległości zostały usunięte. Natomiast później (1945 - 65) wykonano jeszcze szóstą serię prac w Łazienkach i to największą: już nie przebudowę, ale odbudowę pałacu po zniszczeniu przez hitlerowców. Ze wszystkich osobliwości Łazienek największą jest właśnie ta, że gmach sześciokrotnie przebudowywany, zmieniany, niszczony, odbudowywany, jest tak bardzo jednolity. Był jednolity po 5 przebudowach w latach 1720 - 95 i pozostał nim po odbudowie ostatniej, która przywróciła mu wygląd z końca XVIII w.


----------------------------------------------------------------------
WIELKA OFICYNA czyli PODCHORĄŻÓWKA - we wschodniej części ogrodu, pokaźnych wymiarów, lecz o skromnym wyglądzie zewnętrznym, piętrowy budynek pełniący za czasów Stanisława Augusta funkcję kuchni i oficyny z mieszkaniami. Gmach powstał na miejscu wcześniejszego obiektu, jeszcze z końca XVII w., będącego zapewne również kuchnią obsługującą Łaźnię i Ermitaż marszałka Lubomirskiego. W czasach króla Poniatowskiego obiekt doczekał się gruntownej przemiany dokonanej według projektu Merliniego w 1778 r. Surowy charakter architektury budynku podyktowany był jego podrzędną rolą w stosunku do wykwintnych w swej formie budowli, jakimi były Pałac Na Wyspie i Pałac Myślewicki. W środkowej części budynku zachowała się dwukondygnacyjna sala, zawierająca niegdyś paleniska kuchenne. W czasach króla z budynku Wielkiej Oficyny do Pałacu Na Wyspie prowadził drewniany korytarz, którym przenoszono potrawy (rozebrano do po I wojnie światowej). W 1822 r. po przebudowie wg projektu - najprawdopodobniej - Jakuba Kubickiego , budynek przekazany został Szkole Podchorążych Piechoty. Choć kształt architektury gmachu jest pamiątką po Stanisławie Auguście – to w pamięci potomnych ów budynek zapisał się głównie przez tak, nośny w następstwa, fakt zrodzenia się tu czynu niepodległościowego 29 listopada 1830 r. Dzisiaj w skrzydle północnym budynku mieści się m.in. kolekcja różnorodnych dzieł sztuki z kolekcji Ignacego Jana Paderewskiego.
PAŁAC MYŚLEWICKI - nazwa pochodzi od znajdującej się niegdyś w pobliżu wsi Myślewice. Data rozpoczęcia budowy pałacu nie jest dokładnie znana, ale wiadomo, że w 1774 r. stały już jego mury. Pałac usytuowano na zamknięciu drogi, prowadzącej od strony miasta. Początkowo pomyślany był jako budowla na planie kwadratu, a więc najpierw stanął obecny, środkowy korpus, ozdobiony od frontu wielką niszą, zamkniętą od góry konchą oraz zawierającą dwie rzeźby przedstawiające Zefira i Florę, wykonane przez Jakuba Monaldiego i wstawione tutaj w 1777 r. Do wejścia prowadzą schody ozdobione rzeźbami przedstawiającymi chłopca i dziewczynkę, trzymających latarnie. Zanim budowla została wykończona przez Merliniego, król polecił powiększyć ją o dwa piętrowe pawiloniki, połączone z korpusem głównym ćwierć kolistymi łącznikami parterowymi. Dopiero w kilka lat później nadbudowano te skrzydła, w wyniku czego budowla zmieniła swój charakter. Pierwotnie reprezentowała typ willi, teraz zaś – pałacyku. Utrzymana jest w stylu wczesnego klasycyzmu, należąc do nielicznych, zachowanych w Warszawie przykładów tej fazy stylowej. Wymieniana jest jako jedna z ciekawszych budowli w podręcznikach historii sztuki polskiej. Oryginalną jej stroną jest nie tylko ćwierćkolisty zarys skrzydeł, ale i szczególny kształt dachu, mający być odwołaniem się do wzorców sztuki chińskiej. Widniejący w zwieńczeniu środkowego okna pierwszego piętra pałacu (w niszy) inicjał “JP” sugeruje, że Stanisław August scedował go na swego bratanka ks. Józefa Poniatowskiego. Pałac, w odróżnieniu od Pałacu Na Wyspie, nie uległ zniszczeniu podczas ostatniej wojny. W jego wnętrzach zachował się do dziś w większości oryginalny wystrój dekoracyjny.



----------------------------------------------------------------------

AMFITEATR ZE SCENĄ NA WYSPIE – usytuowany nad brzegiem stawu południowego, a na wyspie położonej na wprost niego – scena ze stałą dekoracją. Obecny Amfiteatr zastąpił starszy z około 1785 r. z prowizoryczną widownią, z której oglądało się pantomimy na wyspie. W 1788 r. widownia ta przemieniona została w amfiteatr ziemny, obłożony darniną, mający kilkanaście stopni i założony na planie półkola. Nad nim, na drewnianych słupach rozpięty był płócienny dach. Scena znajdowała się na wyspie, a jej stałą dekorację stanowiła skalista grota. Autorem tego pierwszego amfiteatru i sceny był zapewne Kamsetzer, okolicznościowe dekoracje wykonywał Plersch. W 1790 r. amfiteatr ziemny został zastąpiony przez nowy, murowany i kamienny, projektowany również przez Kamsetzera. W tej formie budowla przetrwała do dziś. Amfiteatr może pomieścić ok. 1000 widzów. Na attyce amfiteatru obecnie siedzi twarzą do widowni osiem wyrzeźbionych postaci, przedstawiających słynnych poetów. Posągi te nie są autentyczne, bowiem w 1922 r. przekuto je z dużą dozą swobodnej interpretacji ze starszych, wykonanych w nietrwałym materiale. Pierwotnie na górnym parapecie widowni znajdowało się szesnaście siedzących postaci najwybitniejszych dramaturgów świata, obecnie jest ich 8. Amfiteatr łazienkowski wzorowany był na amfiteatrze antycznym w Herculanum, zaś ruiny sceny na ruinach z Forum Romanum. Obydwa te wzorce były szeroko znane za pośrednictwem sztychów, oglądał je zresztą wysłany za granicę przez króla Kamsetzer. Interpretacja tych wzorów była jednak bardzo swobodna. Najbardziej oryginalnym rozwiązaniem jest tu oddzielenie widowni od sceny wodą, wykorzystywaną do akcji wystawianych tu sztuk. Uroczyste jego otwarcie nastąpiło w rocznicę elekcji króla, w dniu 7 września 1791 r.; zebrane na tę uroczystość tłumy oglądały balet historyczny Kleopatra, którego fabuła, związana z bitwami morskimi, pozwalała wykorzystać położenie i wprowadzić do akcji okręty. Miejsce dla orkiestry umieszczono przez sceną, w kanale, mogącym pomieścić w sobie 40to osobową orkiestrę.



----------------------------------------------------------------------

NOWA POMARAŃCZARNIA - zbudowana w 1860 r. według projektu Adama Adolfa Loeve i Józefa Orłowskiego, w południowej części ogrodu, przy alei zwanej Drogą Wilanowską lub Chińską. Główna, mocno wydłużona i przeszkolona sala przeznaczona była pierwotnie na przechowywanie w okresie chłodów drzew egzotycznych. Obecnie urządzony tu został stały ogród z różnorodnymi roślinami, również tropikalnymi. Trakt pomieszczeń od strony północnej został przeznaczony na urządzenie stylowej restauracji “Belvedere”, swym wystrojem nawiązującej do lat, gdy budynek wznoszono.



----------------------------------------------------------------------

BIAŁY DOM - usytuowany przy głównej alei, zwanej Promenadą Królewską, był pierwszym pawilonem wzniesionym przez Stanisława Augusta w Łazienkach, według projektu Merliniego. W 1774 r. był pod dachem; niewielki wymiarami i kształtem, nawiązywał do typu architektury willowo-ogrodowej. Założony na planie kwadratu, ma identycznie opracowane elewacje, których ściany zdobi rustyka (obróbka na wzór naturalnego łomu kamiennego) wieńczy attyka oraz belwederek na dachu. Reprezentuje wczesną fazę stylu klasycystycznego, kształt jednak okien piętra, zamkniętych łukiem odcinkowym, świadczy o ostatnim odgłosie przebrzmiałego rokoka. Użycie drewna, jako materiału attyki balustradowej, spowodowane było chęcią nieobciążania budowli kamieniem, gdyż usytuowana ona była na bagnistym terenie. Miękkie podłoże spowodowało też konieczność oparcia budowli na bardzo grubych murach fundamentowych. Biały Dom był zajmowany przez siostrę króla – Izabelę Branicką, kasztelanową krakowską oraz Ludwikę Marię Zamoyską. Mieszkała tam również bratowa króla, wdowa po Andrzeju Poniatowskim, generale austriackim – Teresa Hurula z Kinskych, matka ks. Józefa. W latach 1801-1805 w Białym Domu mieszkał letnią porą przebywający na wygnaniu król Francji, Ludwik XVIII.



-----------------------------------------------------------------------

STARA POMARAŃCZARNIA - budowla o pokaźnych rozmiarach, usytuowana u podnóża skarpy, założona na planie prostej podkowy. Główna, południowa elewacja, rozczłonkowana pilastrami i arkadowymi oknami, odznacza się klasyczną prostotą. Wielkie okna oświetlają wydłużoną salę, przeznaczoną na przechowywanie drzew pomarańczowych. Do tego zasadniczego członu przylegają od strony północnej dwa skrzydła. Zachodnie zawierało mieszkania dla służby i pokoje gościnne, wschodnie zaś, znacznie szersze, mieści teatr. Budynek ten, wzniesiony w latach 1786-1788, jest dziełem Merliniego. Jest jednym z nielicznych na świecie przykładów autentycznego osiemnastowiecznego teatru dworskiego. Otwarcie teatru nastąpiło w dniu 06.09.1788 r. Teatr w Pomarańczarni, przeznaczony w zasadzie na potrzeby dworu, król oddał w 1791 r. na przedstawienia publiczne Wojciechowi Bogusławskiemu, twórcy sceny narodowej. Obecnie ze względu na unikalną wartość obiektu, zaprzestano urządzania tu przedstawień; jako muzeum przeznaczony jest wyłącznie do zwiedzania. Natomiast korytarze i dawne garderoby zostały przeznaczone na ekspozycję i magazynowanie rzeźby. Król zgromadził tu pokaźną kolekcje rzeźb antycznych, które gromadził latami z myślą, że będą one służyć jako modele do studiów w atelier malarskim i rzeźbiarskim znajdującym się w Zamku Królewskim, gdzie król skupiał przy sobie artystów. Miały one również dekorować niektóre z królewskich wnętrz. Między innymi król zamierzał ustawić je w tym właśnie wnętrzu, o czym przekonują projekty Kamsetzera. Miał to być zatem modny w owym czasie tzw. ogród Zimowy, w którym obok drzew pomarańczowych ustawione były rzeźby. Druga część oranżerii – to właściwa przechowalnia roślin egzotycznych, już nie pomarańcz, bo te wyginęły, ale przede wszystkim palm, z których pewne okazy liczą ponad sto lat. W okresie chłodnych sezonów wnętrze to tworzy Ogród zimowy, udostępniany publiczności. Wzdłuż ścian ustawione są rzeźby gipsowe i marmurowe, pochodzące z różnych epok. Pełnią rolę dekoracyjną, a całość sprawia wrażenie ekspozycji dziewiętnastowiecznej, co koresponduje z palmami, które w oranżeriach krajów północnych zaczęły być modne dopiero w XIX w. Przed budynkiem starej Pomarańczarni, od strony południowej znajduje się prostokątny Ogród z Rzeźbami, wyodrębniony grubym murem ogrodzenia, w którego narożach stoją kamienne, ozdobne wazony, będące naśladownictwem antycznych (wykonane w pracowni królewskiej). Wejścia strzegą dwa lwy, dłuta zapewne rzemieślników w Dębniku pod Krakowem, skąd Wisłą dostarczone były na miejsce. W ogrodzie o układzie geometrycznym Stanisława August kazał poustawiać wiele rzeźb, m.in. również i część tych, które przedtem stały przy Pałacu Na Wyspie, tworząc z nic jakby muzeum na otwartym powietrzu. Zgromadzenie tych rzeźb na tarasie miało być odpowiednikiem galerii wewnątrz budynku. Od kilku lat gromadzony jest tu na powrót zbiór rzeźb. Wśród nich znajduje się osiem popiersi cezarów rzymskich: Hadrana, Kaliguli, Wespazjana, Witeliusza, Tyberiusza, Juliusza Cezara, Pompejusza i Trajana. Wykonane były, na podstawie wzorów antycznych, przez Pincka. Do ostatniej wojny zdobiły one zwieńczenia pieców ogrzewających kolumnowe galerie Pałacu Na Wyspie.



-----------------------------------------------------------------------

ŚWIĄTYNIA EGIPSKA - pawilon powstał około 1822 r, najprawdopodobniej według projektu Jakuba Kubickiego. Budynek osadzono na wale będącym pozostałością dawnych okopów Lubomirskiego z 1771 roku opasujących Warszawę. Początkowo pełnił funkcję mostu. Do dnia dzisiejszego zachowała się jedynie część północna. Większa część, południowa, z przeszkloną ścianą, mieściła figarnię.



----------------------------------------------------------------------

WODOZBIÓR - tzw. "okrąglak" 1777-1778 wg projektu Dominika Merliniego. Zwany również Rezerwuarem. W 1827r. budynek uzyskał dekoracje zaprojektowane przez Christiana Piotra Aginera. Budowla została upodobniona do grobowca Cecylii Metelli przy Via Appia pod Rzymem. Obecnie organizowane są tu wystawy czasowe.


-------------------------------------------------------------------------

ŚWIĄTYNIA DIANY – powstała w 1822 r. według projektu Jakuba Kubickiego. Budowla swoim stylem - na planie prostokąta, otoczona jońską kolumnadą - nawiązuje do klasycznej architektury starożytnej Grecji. Wewnętrzne ściany ozdobione są oryginalną polichromią o motywach kwiatów i owoców. Świątyni pilnują dwa żeliwne lwy. Obecnie urządzane są tu okolicznościowe wystawy.



------------------------------------------------------------------------

STARA KORDEGARDA - powstała w latach 1791 -1792 w Łazienkach Królewskich nad brzegiem północnego stawu. Jej projektantem był Jan Christian Kamsetzer. Szczególną ozdobą fasady budynku jest charakterystyczna kamienna kolumnada. Całość budowli jest zwieńczona attyką, częściowo balustradową. Obecnie w Starej Kordegardzie mieści się salon wystawowy Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, galeria wystaw czasowych.


-------------------------------------------------------------------------

NOWA KORDEGARDA - wzniesiona w latach 1779-1780. Twórcą najprawdopodobniej był Dominik Merlini, a dekoratorem Jan Bogumił Plersch. Pawilon służył do modnej wówczas gry - Trou Madami (obecnie mieści się tu kawiarnia o tej nazwie). Potem przerobiono go na teatr, zwany Małym. W 1830r. Jakub Kubicki dokonał generalnej przebudowy w duchu klasycyzmu. Wprowadził kolumny o żłobionych częściowo trzonach i wówczas budynek przeznaczono na kordegardę.



--------------------------------------------------------------------

BELWEDER - związany historycznie i terytorialnie z Łazienkami. Na miejscu obecnego pałacu około 1660 r. Krzysztof Zygmunt Pac wzniósł dla swej małżonki pałacyk (zapewne drewniany), który ze względu na piękny widok na nadwiślańskie łąki nazwano Belwederem. W latach trzydziestych XVIII w. stary budynek zastąpiono nowym, murowanym, założonym na planie prostokąta, wzniesionym według projektu Józefa Fontany. Stanisław August, dokupiwszy do swych posiadłości łazienkowskich Belweder (w 1767 r.) początkowo zamierzał i ten budynek przekształcić na reprezentacyjną rezydencję. Związany historycznie i terytorialnie z Łazienkami. Na miejscu obecnego pałacu około 1660 r. Krzysztof Zygmunt Pac wzniósł dla swej małżonki pałacyk (zapewne drewniany), który ze względu na piękny widok na nadwiślańskie łąki nazwano Belwederem. W latach trzydziestych XVIII w. stary budynek zastąpiono nowym, murowanym, założonym na planie prostokąta, wzniesionym według projektu Józefa Fontany. Stanisław August, dokupiwszy do swych posiadłości łazienkowskich Belweder (w 1767 r.) początkowo zamierzał i ten budynek przekształcić na reprezentacyjną rezydencję. Odstąpiwszy od tego zamiaru, przeznaczył go na mieszkanie dla dworu, a w północnej oficynie, założył słynną manufakturę fajansów, skąd wychodziły cenne dziś wyroby zwane Belwederami. W latach 1819-1822 barokowy budynek został przekształcony w duchu klasycyzmu przez Kubickiego na rezydencję wielkiego Księcia Konstantego. Do korpusu głównego dodano parterowe skrzydła załamane pod kątem prostym. Korpus główny w swych dwóch elewacjach otrzymał monumentalne portyki. We wnętrzu pałacu zachowały się elementy jego oryginalnego wystroju (zwłaszcza Sala Niebieska zwana dziś Pompejańską i Pokój Bawialny). Ocalało również wiele mebli i innych zabytkowych przedmiotów pochodzących z czasów Królestwa Polskiego. Po Powstaniu Warszawskim 1944r. hitlerowcy i ten pałac mieli zamiar wysadzić w powietrze (o czym świadczyły dziury na dynamit wywiercone w murach). Szczęśliwie nie zdążyli już tego dokonać.



----------------------------------------------------------------------

OGRÓD BOTANICZNY - jest częścią Łazienek Królewskich, zajmuje ponad 5,16 ha. Został zaprojektowany w XVIII wieku, duże zniszczenia przyniosły obie wojny światowe. Po II wojnie światowej długo trwała restauracja utraconych kolekcji roślin, ale obecnie Ogród jest bardzo dobrze utrzymany i powraca do dawnej świetności. Zgromadzono tutaj około 7 tys. gatunków roślin. Jednymi z ciekawszych okazów są: drzewo mamutowe oraz sekwoja kalifornijska.

POMNIK CHOPINA – odsłonięty 14.11.1926r. autorstwa Wacława Szymanowskiego. Był pierwszym warszawskim pomnikiem wystawionym po odzyskaniu niepodległości. Po wielu latach zabiegów 01.01. 1902r. został powołany Komitet Budowy Pomnika Chopina w Warszawie. Pierwsza inicjatywa wyszła w 1876 roku od Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, ale ówczesne władze Polski porozbiorowej nawet nie chciały o tym słyszeć. Wszelkie społeczne inicjatywy były traktowane jako wroga demonstracja. W 50 rocznice śmierci Chopina nazwano jego nazwiskiem niewielką uliczkę dochodzaca do Al. Ujazdowskich i zaczęto od nowa myśleć o pomniku. W 1901 r. nadarzyła się wreszcie okazja. W Petersburgu w teatrze dworskim występowała Polka, primadonna opery paryskiej Adelajda Bolska. Car się tak nią zachwycił, że chciał się czymś zrewanżować. Wtedy padła prośba o pozwolenie postawienia pomnika Chopina. Prośbę poparł mąż artystki, dobrze widziany na dworze, hr. Dienheim - Brochocki. Zaskoczony car zgodził się. Rozpoczęła się zbiórka pieniędzy, lecz szła przez kilka lat bardzo wolno, ponieważ Komitet nie uzyskał zgody na ogłoszenie w prasie o zbiórce, więc datki praktycznie wpływały tylko od członków Komitetu i ich znajomych. Po rewolucji 1905r. zmieniło się nastawienie władz i Komitet mógł zbierać pieniądze publicznie. Miejsce postawienia ustalono w 1902 roku, miał to być plac Warecki, obecny Powstańców Warszawy. Lokalizację potem zmieniano wielokrotnie. W 1908 r. odbyło się zgromadzenie na temat miejsca ustawienia pomnika. Propozycje były różne: park Ujazdowski (u wylotu ulicy Chopina lub Alei Róż), plac Teatralny, Ogród Saski od strony Marszałkowskiej. Ostatecznie przyjęto plac Warecki mimo powszechnej krytyki tego rozwiązania. Plac był nieduży i nie dawał możliwości odpowiedniego wyeksponowania pomnika. W 1908r. ogłoszono konkurs na pomnik Chopina. Nadesłano 66 prac. Konkursowi towarzyszyło wielkie zainteresowanie społeczeństwa i prasy. Pierwsza nagrodę otrzymali Wacław Szymanowski i Franciszek Mączyński, będący autorem architektonicznego opracowania pomnika. Szymanowski, wielki miłośnik muzyki Chopina, pierwszą rzeźbę wykonał jeszcze przed ogłoszeniem konkursu. W 1905 roku brał udział w wystawie Towarzystwa "Sztuka". Podobno nieformalnie rzeźba została zamówiona u niego w 1904 roku przez Komitet Budowy Pomnika. Maurycy Zamoyski, wiceprezes Komitetu miał zapewnić arystę, że jego praca zostanie przyjęta do realizacji. Pomnik zebrał skrajnie odmienne oceny. Dla jednych był śmiały i nastrojowy, dla innych była to "nowela czułostkowa przelana w gips". Prasa nie żałowała sobie oszczerstw i złośliwości. Pretensje mieli też inni uczestnicy konkursu. Głównie o to, że wygrała nie nowa rzeźba, lecz kilka lat temu wystawiona. Uważali, że ocena nie była obiektywna, ponieważ jeszcze przed rozstrzygnięciem znany był autor. Jednym z wymogów było przedstawienie rzeźby w skali 1:10. Dostosowali się do tego wszyscy oprócz Szymanowskiego. Jego rzeźba choćby z tego względu rzucała się w oczy, trudno więc mówić o bezstronnej ocenie. Niestety w 1914r. wybuchła wojna. Komitet Budowy Pomnika przestał istnieć, model pomnika przepadł bez wieści a firma, która miała go odlewać - zbankrutowała. W 1922r. jeden z zagranicznych sędziów konkursu na pomnik, zaalarmowany przez Szymanowskiego, upomniał się o realizację. Dzięki uporowi artysty przywrócona została działalność Komitetu Budowy. 25.03.1923 roku odbyło się zebranie przedstawicieli środowisk społecznych i artystycznych na którym postanowiono wznowić akcję na rzecz budowy pomnika. Odnaleziony model został wysłany do Paryża do odlewni. W kraju wybito okolicznościowe pamiątkowe medale. Znów wynikła sprawa ustawienia pomnika. Po wielu nieudanych lokalizacjach wybrano wreszcie dawny sad owocowy w Łazienkach. Pomnik został odsłonięty z wielką pompą, bo jednocześnie była to rocznica 25-lecia Filharmonii Narodowej. Tak więc od chwili pierwszych zabiegów wokół pomnika i jego ustawieniem upłynęło 25 lat. W okresie II wojny światowej pomnik Chopina był pierwszym zniszczonym przez okupanta. Został wysadzony w powietrze 31.05.1940. i wywieziony do Niemiec. Po wojnie wyryto na opustoszałym cokole pomnika napis: Posąg Fryderyka Chopina zburzony i zagrabiony przez Niemców w dniu 31.05.1940r. odbuduje Naród". Odbyło się to na niewielkiej uroczystości 17.10.1946. Gdy zaczęto poważnie myśleć o pomniku, zaczęto szukać dla niego miejsca. Pierwszą lokalizacją był placyk w okolicy ulicy Kopernika, bowiem tam planowano stworzyć dzielnicę "Chopin". Potem postanowiono wykorzystać dawne miejsce w Łazienkach ale z nowym pomnikiem, na który rozpisano konkurs, rozstrzygnięty w 1951r. Jednak podczas licznych dyskusji stwierdzono, że powinien wrócić dawny pomnik, związany z miastem. Pomnik został odsłonięty 11.05.1958r. Tym razem jego forma nie budziła sprzeciwów, jak przed laty. Doceniono piękną secesyjną formę i sentymentalną, pełna ekspresji postać kompozytora.

POMNIK JANA III SOBIESKIEGO - znajduje się przy ulicy Agrykola biegnącej wzdłuż Łazienek Królewskich. Powstał według projektu Andrzeja Le Bruna, a wykonał go rzeźbiarz królewski Franciszek Pinck. Wzorowano się na pomniku Sobieskiego, stojącym w Wilanowie. Wiecej czytaj we cześniejszym wpisie poswieconym w całości temu pomnikowi.



---------------------------------------------------------------------

POMNIK SIENKIEWICZA - przedstawia siedzącą postać pisarza ubranego w surdut, który lewą ręką przytrzymuje płaszcz, a z prawej wypadają mu kartki. Figura siedzi na 1,5 metrowym cokole, z którego wydostają się płomienie symbolizujące burzliwe losy Rzeczpospolitej z czasów Trylogii. Fundatorami pomnika byli państwo Janina i Zbigniew Porczyńscy. Artysta rzeźbiarz prof. Gustaw Zemła pracował nad nim dwa lata. Pomnik odsłonięto w Łazienkach Królewskich 05.05. 2000 r.

komentarze (0) | dodaj komentarz

Warszawskie staromiejskie kamieniczki nie miały numerów, mianowano je od godeł lub od nazwisk właścicieli, szczególnie znanych, pierwszych, którzy wznieśli lub przebudowali dom. Przypatrzmy się tym zapomnianym lub istniejącym nazwom i spróbujemy znaleźć ich historyczne uzasadnienie.
Zacznijmy od rogu Jezuickiej na pierzei zwanej obecnie stroną Zakrzewskiego - prezydenta z roku Insurekcji. Stronę tę nazywano dawniej Zamkową lub po prostu - czwartą.
KAMIENICA ZYGMUNTOWSKA – u schyłku XVI w. kamienica narożna należała do bogatego kupca Zygmunta Erkiembergera i nawet w kilkanaście lat później, gdy przeszła do Gizów nazywano ją Zygmuntowską.


-------------------------------------------------------------------------

KAMIENICA WALBACHOWSKA - główna posiadłość z II poł. XVI w. Melchiora Walbacha, bogatego kupca, który nieraz ratował władze miejskie pożyczką w chwilach trudnych dla miasta.
-------------------------------------------------------------------------

KAMENICA JUCHTA – ma tradycje lekarskie. W poł. XVII w. zamieszkiwał ją Jerzy Jucht, cyrulik królewski.

------------------------------------------------------------------------

KAMIENICA JELENIOWSKA - sąsiednia rajcy Jelenia (pocz. XVII w.) lecz 40 lat przedtem mieszkali tu dwaj lekarze: dr Mikołaj Aleksandrini i dr Wojciech Oczko.
------------------------------------------------------------------------

KAMIENICA ZŁOCISTA - zapewne od bogatych złoceń, jedna z wielu należących do Baryczków. Kraty nad drzwiami zdobi gmerk Baryczków i monogram SB.


---------------------------------------------------------------------

KAMIENICA ERLEROWSKA - na rogu Świętojańskiej z płaskorzeźbą lwa, stąd zwana jest też Pod Lwem.


-------------------------------------------------------------

Przechodzimy na stronę Kołłątaja, zwaną dawniej po prostu lewą.

KAMIENICA WÓJTOWSKA - była nie tylko siedzibą wójta, lecz i sądów ławniczych według tradycji od, średniowiecza; jeszcze do końca XVIII w. stanowi miejską własność.


--------------------------------------------------------------------
KAMIENICA KOŁŁĄTAJOWSKA – tu mieszkał i zmarł w 1812 r. Hugo Kołłątaj, zwano ją w okresie najazdu szwedzkiego Klucznikowską od burmistrza St. Warszawy Pawła Zembrzuskiego - Klucznika, który ją odbudował po pożarze. Pożar nie zniszczył całych jej murów, które zachowały najbogatsze na rynku łuki gotyckie.
--------------------------------------------------------------------

KAMIENICA FUKIEROWSKA – kupiona przez Floriana Fukiera kupił dopiero w 1810 r. Popularna winiarnia utrwaliła niedawną właściwie nazwę kamienicy. Stałą natomiast od XVI w. była tu tradycja winiarni: kamienicę stawiał w poł. XVI w. winiarz Grzegorz Korb. O wysokim poziomie siedemnastowiecznej rozbudowy świadczy interesujące rozwiązanie krużganków jedynych w stolicy. Fasada kamienicy posiada natomiast wystrój osiemnastowieczny i częsty w wieku Oświecenia daszek-okap. Gizowie byli jedną z rodzin patrycjuszowskich najzamożniejszych w Starej Warszawie.


----------------------------------------------------------------------
KAMIENICA KSIĄŻĄT MAZOWIECKICH - ma nie tylko bogatą tradycję historii i fałszywych legend, ale i liczne elementy architektury narastających stylów: gotyckie wnęki i rzeźby (MB Samotrzeć), portale o charakterze przejściowym gotycko-renesansowym, późnorenesansową attykę, portal zewnętrzny i sgrafitto.
----------------------------------------------------------------------

Stronę Dekerta zwano dawniej Miejską - zapewne uważana była za najważniejszą, i przy niej stały symbole średniowiecznej jeszcze sprawiedliwości: pręgierz i kuna.
KAMIENICA MONTELUPICH – narożna, należała do rodziny energicznego sekretarza królewskiego Montelupiego, który przez prawie 50 lat wieku siedemnastego zarządzał pocztą w Polsce.
-------------------------------------------------------------------------

KAMIENICA KLEMENSOWSKA - Klemensa z Radziwia, zapewne syna korzennika; doktora i rajcy z przełomu XVI na XVII w.


------------------------------------------------------------------------
KAMIENICA POD MURZYNKIEM - rodziny Dżanottich, jej nazwa pochodzi  od rzeźby, symbolu handlu zamorskiego, prowadzonego przez właściciela.


------------------------------------------------------------------------
Obok KAMIENICA SZLICHTINGOWSKA albo KLEINPOLDOWSKA - od konsula Erharda Kleinpolta, ławnika z pocz. XVII w, który był chyba synem kierownika wielkiej budowy zamku.


-------------------------------------------------------------------

KAMIENICA FALKIEWICZOWSKA - której szatę architektoniczną z piękną attyką nadał w 1643r. Stanisław Falkiewicz, rajca.

komentarze (1) | dodaj komentarz