O Warszawie

WOLSKIE COLOSEA

Dwie mocno dziś zaniedbane wysokie rotundy z czerwonej cegły znajdujące się w okolicach ul. Prądzyńskiego i Brylowskiej, służyły przez około sto lat, jako zbiorniki gazu produkowanego w Gazowni Warszawskiej.

gazownia.jpg

 

Firma Gazownia Warszawska czyli Stara Gazownia swoje początki datuje na rok 1856 gdy Komitet Gazowy podpisał umowę koncesyjną z Niemieckim Kontynentalnym Towarzystwem Gazowym w Dassau na budowę gazowni. W efekcie jej zawarcia jako pierwsza powstała gazownia przy ul. Ludnej na Powiślu. W latach 1886-1888 zbudowano znacznie większą gazownię przy ul. Dworskiej (dzisiejsza ul. Kasprzaka). Już w rok po uruchomieniu dostarczała Warszawie 48% gazu produkowanego z węgla kamiennego. Od 1892r. znajdowała się przy niej fabryka chemiczna. W 1925r. gazownia stała się własnością miasta i od tego czasu nazywała się "Gazownia Miejska"

Zbiorniki zbudowano w latach 1886-88 mieściły tysiące metrów sześciennych gazu. W czasie II wojny światowej niemieckie pociski artyleryjskie trafiły w zbiorniki, ale te nie zostały wysadzone w powietrze ponieważ nie było wybuchu gazu. Pożar strawił jednak bardzo poważnie obydwie budowle, które odbudowano i oddano do użytku już w 1945r.

gaz.JPG

 

W 1978 r. zaprzestano produkcji gazu z węgla (rozpoczęło się na większą skalę wydobycie gazu ze złóż) i zakład na Woli stał się jedynie stacją przesyłową i magazynem.  Niektóre obiekty dawnej gazowni  zaadaptowano do nowych funkcji PGNiG, głównie biurowych a w budynku dawnej aparatowni pomiarowej oraz  tłoczni urządzono Muzeum Gazowni Warszawskiej. Od ponad 30 lat zbiorniki stoją puste niczym współczesne kolosea. Pomysły na zagospodarowanie obiektu bywały różne. A architektura i kubatura zbiorników sprzyja fantazji. W 1987r. Fundacja Wystawy “Warszawa Walczy 1939-1945” urządziła tu ekspozycję o Warszawie z czasów II Wojny Światowej. W budynku Aparatowni mieści się Muzeum Gazownictwa. W chwili obecnej obiekt należy do firmy Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA w Warszawie.